محمد ابراهيمى وركيانى
29
تاريخ تحليلى اسلام از آغاز تا واقعه طف ( فارسي )
مورخ يونانى ، حدود چهارصد سال پيش از ميلاد ، سرزمينهاى عرب را زرخيزترين نقاط جهان توصيف نموده است . او مىگويد : شهر مأرب - كه نام آن در تورات آمده - داراى قصرهاى بسيار عالى بوده كه در آن ، درهايى مرصع به انواع جواهرات ، ظرفهاى طلا و نقره و تختخوابهاى گرانبهايى از فلزهاى قيمتى وجود داشته است . « 1 » استرابون نيز در تاريخ خود از « ارتيدور » نقل كرده كه خانههاى اين شهر درمجموع شبيه ساختمانهاى مصريان بوده است . « 2 » اصناف و طبقات مردمى در جزيرةالعرب مردم جزيرةالعرب به دو گروه تقسيم مىشوند : عرب بائده و عرب باقيه . عرب بائده اقوامى از مردم عرب بودهاند كه در گذشتهء دور در اين منطقه مىزيستهاند ، بىآنكه در حال حاضر بقايايى از آنان وجود داشته باشد . مسعودى مىنويسد : عربان اصيل از عاد و ثمود و عبيد و طَسْم و جَدِيس و عَماليق و جُرهُم انقراض يافت و بدينترتيب از عرب جز فرزندان عدنان و قحطان باقى نماند . « 3 » عرب باقيه نيز مردمى هستند كه در حال حاضر ساكنان جزيرةالعرباند . اينان به دو گروه عدنانى ( مستعربه ) و قحطانى ( عاربه ) تقسيم مىگردند . عرب عدنانى كسانىاند كه در اصل بومى اين منطقه نبوده و از خارج از جزيرةالعرب بدينجا مهاجرت نموده و سپس بهتدريج زبان عربى را آموختهاند . معروفترين گروه عرب عدنانى فرزندان اسماعيل ( اجداد پيامبر ) هستند كه از سرزمين بابل يا كشور ايران به اين منطقه رهسپار شدهاند . اما عرب قحطانى مردم بومى اين منطقهاند كه زبان عربى زبان اصلى آنان بوده و از قوم و ملتى آن را برنگرفتهاند . هر يك از دو گروه قحطانى و عدنانى ، خود به دو گروه بدوى و حضرى تقسيم مىشوند . عرب بدوى كسانىاند كه داراى وطن ثابتى نبوده و بهحكم ضرورت دامدارى و جز آن در بخشهاى مختلف جزيره در حال كوچ بودهاند . عرب حضرى نيز مردمى هستند كه وطنى ثابت داشته و اساساً شهرنشين بودهاند . در اين ميان ، عرب بدوى ازآنرو كه به صورت
--> ( 1 ) . لوبون ، تمدن اسلام و عرب ، ص 82 . ( 2 ) . همان ، ص 91 . ( 3 ) . مسعودى ، مروج الذهب و معادن الجوهر ، ج 1 ، ص 414 .